Τα πρώτα Πρότυπα ΕΠΑΛ, ένας νέος θεσμός στο χώρο της επαγγελματικής εκπαίδευσης, θα ιδρυθούν από τον Σεπτέμβρη του 2021. Εισιτήριο για την εισαγωγή τους σε αυτά θα είναι το απολυτήριο Γυμνασίου για τους ενδιαφερόμενους.

Με το χρόνο να πιέζει, η πρώτη λειτουργία των Π. ΕΠΑΛ θα εφαρμοστεί σε μικρό αριθμό σχολείων, ξεκινώντας από την Α’ τάξη με ανώτατο όριο μαθητών ανά τάξη τους 22. Οι ενδιαφερόμενοι υποβάλλουν ηλεκτρονική αίτηση στο σχολείο που τους ενδιαφέρει, ανεξάρτητα από τον τόπο διαμονής τους. Η επιλογή γίνεται με τη σειρά βαθμού του απολυτηρίου, ενώ σε περίπτωση κενών θέσεων, αυτές θα καλύπτονται με νέες εγγραφές ή μετεγγραφές. Αναζητούνται πάντως δομές μεγάλης χωρητικότητας, στις οποίες θα μπορούσε να υπάρξει η δυνατότητα λειτουργίας επιπλέον τμημάτων.

Στη συνέχεια, θα επεκταθεί τον Σεπτέμβριο του 2022 και του 2023 στη Β’ και τη Γ’ τάξη αντίστοιχα. Ηδη έχουν συγκροτηθεί επιτροπές και ομάδες εργασίας που στοχεύουν στη συμμετοχή κοινωνικών εταίρων στον νέο θεσμό, στο σχεδιασμό, στην προετοιμασία και τη διαρκή παρακολούθησή του, καθώς και στον Εκπαιδευτικό Οδηγό που διαμορφώνεται.

Η Α’ τάξη τους δεν θα διαφέρει πολύ από το πρόγραμμα που ισχύει και στα υπόλοιπα ΕΠΑΛ, με την αναμόρφωση να έρχεται από την επόμενη χρονιά στη Β’ και τη Γ’ τάξη, όπου ξεκινούν οι τομείς και οι ειδικότητες. Στόχος είναι, ιδίως σε πιο απομακρυσμένες περιφέρειες, να συνδεθεί η λειτουργία του θεσμού με την τοπική οικονομία, η οποία βρίσκεται στο επίκεντρο των ομάδων εργασιών. Παράλληλα, προβλέπεται συνεργασία και με πανεπιστήμια, με τη Γενική Γραμματεία Επαγγελματικής Εκπαίδευσης και Διά Βίου Μάθησης να έχει ήδη συνάψει μνημόνια συνεργασίας με το ΕΑΠ, το ΠΑΔΑ και το Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας, αναζητώντας συνεργασίες και με άλλα Ιδρύματα.

Από τη Β’ τάξη προβλέπεται, μεταξύ άλλων, πρακτική άσκηση των μαθητών (σ.σ. παράλληλα με την αναμόρφωση των τομέων και των ειδικοτήτων) μία ημέρα την εβδομάδα για έξι ώρες, στο πλαίσιο του εργαστηριακού μέρους των μαθημάτων.

Η λειτουργία των Πρότυπων ΕΠΑ.Λ. διαφέρει από τα πρότυπα σχολεία της Γενικής Εκπαίδευσης. Δεν προβλέπεται κλήρωση ή τεστ για την εισαγωγή και οι αιτήσεις εγγραφής γίνονται αποκλειστικά με το απολυτήριο Γυμνασίου.

Αντίστοιχα, διαφορές εντοπίζονται και όσον αφορά τους εκπαιδευτικούς. Στα Πρότυπα ΕΠΑΛ δεν θα χαθούν οι οργανικές θέσεις και θα ιδρυθούν εντός αυτών Κέντρα Επιμόρφωσης για τους καθηγητές, με περιοδική ενημέρωσή τους σχετικά με τις εξελίξεις στην επιστήμη τους και τη διδακτική των αντικειμένων τους.

Ο ανωτέρω σχεδιασμός αποτελεί ένα μέρος της συνολικής εφαρμογής του νόμου που ψηφίστηκε πριν από μερικούς μήνες για την Αναβάθμιση της Επαγγελματικής Εκπαίδευσης. Μαζί με τα Πρότυπα ΕΠΑΛ θα ιδρυθούν και Πειραματικά ΙΕΚ ή, αν δεν το επιτρέψουν τα στενά χρονικά περιθώρια, πειραματικά τμήματα εντός των ΙΕΚ.

Στις νέες δομές θα εφαρμοστούν νέες μέθοδοι διδασκαλίας, οι οποίες στη συνέχεια θα αξιολογηθούν με στόχο να εφαρμοστούν στο σύνολο των σχολικών μονάδων.