Η ομιλία του πρωθυπουργού στην εκδήλωση για τα 40 χρόνια από την ένταξη της Ελλάδας στις Ευρωπαϊκές Κοινότητες ήταν ένας ύμνος για την Ευρωπαϊκή Ενωση και για την πολυδιάστατη σχέση της χώρας μας με το κορυφαίο εγχείρημα των λαών της Ευρώπης. «Η Ελλάδα βαδίζει γοργά στην τρίτη δεκαετία του 21ου αιώνα, γιορτάζοντας τα 200 χρόνια της ελευθερία της και τα 40 χρόνια της ευρωπαϊκής διαδρομής της. Και θυμάται ότι πάντα σε αυτή την πολυκύμαντη και ταραχώδη διαδρομή, πάντα στις δυσκολίες, έστρεφε το βλέμμα της στην Ευρώπη. Και η Ευρώπη ήταν πάντα εκεί για την Ελλάδα, όπως και η Ελλάδα ήταν και είναι εδώ για την Ευρώπη», είπε ο Κυριάκος Μητσοτάκης στο Ζάππειο Μέγαρο την Πέμπτη. Με τη λυρική κατακλείδα της ομιλίας του, έθεσε το ιστορικό πλαίσιο των δύο επετείων που καθορίζουν την ύπαρξη και την πορεία της Ελλάδας, σημειώνοντας την επιτυχή ώσμωση, υπονοώντας και τις προκλήσεις που αντιμετωπίζουν η Ελλάδα και η Ε.Ε. Οι επέτειοι υπογραμμίζουν την ανάγκη να αξιοποιηθούν οι δυνατότητες που παρέχουν οι σχέσεις μεταξύ των λαών της Ευρώπης για τη θωράκιση της ελευθερίας, της ασφάλειας και της ευημερίας όλων.

Η φράση «και η Ελλάδα ήταν και είναι εδώ για την Ευρώπη» έχει ιδιαίτερη σημασία. Δηλώνει ότι πέρα από το ότι «η Ευρώπη ήταν πάντα εκεί για την Ελλάδα», η σχέση είναι αμφίδρομη: οι Ελληνες δεν είναι εξαρτημένοι από την Ε.Ε., υποτακτικοί, αλλά συμμέτοχοι στη διαμόρφωση της πορείας της. Η Ελλάδα αναπτύσσεται μέσα από τη συμμετοχή της στην Ε.Ε., και η Ε.Ε. αναπτύσσεται μέσα από τη συμμετοχή των χωρών-μελών της. Η ένταξη της Ελλάδας το 1981 ήταν ουσιαστική υπέρβαση για τις εννέα χώρες που τότε αποτελούσαν την ΕΟΚ. Οδήγησε πρώτα στην ένταξη και άλλων χωρών του ευρωπαϊκού Νότου, που είχαν απελευθερωθεί από δικτατορικά καθεστώτα τα προηγούμενα χρόνια, και, αργότερα, στη συμμετοχή των χωρών του πρώην ανατολικού μπλοκ. Ετσι, με την ένταξη της Ελλάδας, η τότε ΕΟΚ αναδείχθηκε, «εκτός από ένα σχήμα οικονομικής συνεργασίας και σε έναν υπερεθνικό φάρο δημοκρατίας», επισήμανε ο πρωθυπουργός. Πιο πρόσφατα, η κρίση χρέους που ξέσπασε στην Ελλάδα ανέδειξε όλες τις αδυναμίες της νομισματικής ένωσης και την ανάγκη για την περαιτέρω οικονομική και πολιτική ενοποίηση. Η Ε.Ε. που κλήθηκε να αντιμετωπίσει κρίσεις σε άλλες χώρες ήταν πολύ διαφορετική απ’ αυτή που δεν ήξερε τι να κάνει το 2010. Οι μηχανισμοί και διαδικασίες που υιοθετήθηκαν και η διαπίστωση των λαθών που είχαν διαπραχθεί στη διαχείριση της ελληνικής κρίσης, προετοίμασαν την Ενωση για την πρωτοφανή πρόκληση της πανδημίας. Ετσι άνοιξε ο δρόμος για μια άλλη οικονομική πολιτική και διαφορετική σχέση μεταξύ των χωρών-μελών.

Σήμερα πάλι η Ελλάδα βρίσκεται στο επίκεντρο άλλου κορυφαίου ζητήματος, του οποίου η διαχείριση θα καθορίσει την εξέλιξη της Ε.Ε., τις σχέσεις της με τρίτες χώρες, καθώς και τις σχέσεις μεταξύ των χωρών-μελών της. Η Τουρκία και η Ρωσία (χωριστά αλλά ενίοτε και σε συνεργασία) δοκιμάζουν την αποφασιστικότητα της Ε.Ε. να διαφυλάξει τα σύνορά της, τις αξίες και την ενότητά της. Οι Ευρωπαίοι καλούνται να αντιμετωπίσουν αυταρχικά καθεστώτα στα σύνορά τους, αλλά και δυνάμεις τις οποίες αυτά ενθαρρύνουν εντός Ε.Ε. Η κοινή εξωτερική πολιτική και η κοινή άμυνα υπονομεύονται από ισχυρές διμερείς σχέσεις χωρών-μελών με τρίτες χώρες, οι οποίες διαμορφώνονται λόγω απουσίας αξιόπιστης κοινής πολιτικής. Φαύλος κύκλος. Η τουρκική συμπεριφορά προς την Ελλάδα και την Κύπρο θα μπορούσε να αντιμετωπιστεί με τον «πραγματισμό βάσει αρχών» που διακηρύττει η Ε.Ε. στη «Διεθνή Στρατηγική» του 2016, προς υπεράσπιση δύο μελών, αλλά και των αξιών και συμφερόντων της Ενωσης. Αντιθέτως, όμως, υπογραμμίζει τη μεγάλη αδυναμία της να χαράξει κοινή πολιτική, λόγω συγκρουόμενων συμφερόντων κάποιων χωρών.

Η σχέση μεταξύ των χωρών-μελών της Ε.Ε. είναι αμφίδρομη, η συμμετοχή της καθεμίας πολύτιμη για την Ενωση. Τα χρόνια της ελληνικής κρίσης και της μεγάλης υπεροψίας των «πιστωτών», πολλοί παρουσίαζαν την Ελλάδα ως «αδύναμο κρίκο». Ο κρίκος άντεξε. Οι δοκιμασίες ωστόσο για όλη την αλυσίδα δεν έχουν τέλος. Κάθε χώρα, είτε «πλούσια» είτε «φτωχή», πρέπει συνεχώς να υποτάσσει τους εθνικούς εγωισμούς, να συμβάλλει στην ενίσχυση του συνόλου.

 

πηγή: kathimerini.gr